Wat is Tao?

door Derek Lin vertaald door Dennis Prooi

Tao betekent letterlijk 'het pad' of 'de weg'. Het is een universeel principe dat alles omvat, van de creatie van het universum tot menselijke interactie. De Tao is zo buitengewoon, dat het niet door het rationeel menselijk denken kan worden begrepen. Om iets van de Tao te begrijpen, zul je verder moeten kijken dan de logica. Er moet gebruik gemaakt worden van intuïtie. Als we iets over Tao willen leren, is ons belangrijkste materiaal de Tao Te Ching, een werk gemaakt door Laozi, ook wel bekend als Lao Tzu, een wijsheer die duizenden jaren geleden leefde.

Enkele van de dingen die Lao Tzu ons probeert te leren:

• Geen geweld. Lao Tzu leert ons dat geweld en conflicten, hoe gecontroleerd dan ook, niets anders dan negatieve bijeffecten heeft. Het ideaal van de Taoist is het oplossen van problemen aan de hand van vredevolle oplossingen.
• Inactie. Alleen dwazen verbruiken een enorm deel van hun energie met het doen van van alles, maar het bereiken van niets. En dit terwijl Taoistische wijzen bijna niets lijken te doen, maar heel veel bereiken. Dit lijkt op magie, maar is mogelijk en zelfs onvermijdbaar, zodra iemand een is met de Tao.
• Geen intenties. Vaak doen we dingen die deugdelijk zijn omdat we hopen op erkenning. Dit is echter helemaal niet deugdelijk. Ware deugdelijkheid is een staat bereiken waarin dit soort handelingen op natuurlijke wijze worden uitgevoerd, zonder dat hier bewust bij word nagedacht.
• Simpelheid. De ware basis voor onze realiteit en ons bestaan is elementaal en oningewikkeld. Mensen maken dingen vaak moeilijker dan ze hoeven te zijn. Als we leren om met simpelheid te leven kunnen we een onmetelijk soort tevredenheid ervaren die oneindig veel meer betekenisvol is dan de beloningen van de materiële wereld.
• Wijsheid. Logica heeft een plaats binnen het menselijk gedachtegoed, maar het is niet alles. Er bestaat een limiet aan wat we kunnen begrijpen via de rationaliteit. Om dit limiet te overstijgen, moeten we onze intuïtie volledig in de strijd werpen. Dit zorgt voor inzichten in plaats van kennis, en het verschil tussen het lezen over de Tao, en het leven van de Tao.
• Nederigheid. Des te meer te leert, des te meer je je realiseert dat er nog veel meer is om te leren. Dit zorgt ervoor dat je nederig wordt. Arrogantie en egoïsme komen voort uit onwetendheid - je weet weinig maar neemt aan dat je veel weet.
• Tweevoudigheid. Lao Tzu liet ons zien dat alle kwaliteiten van de wereld alleen maar iets betekenen vanwege het bestaan van hun tegenovergestelde. Iets kan alleen maar groot zijn, als er iets kleins bestaat om het mee te vergelijken. Het 'goede' kan alleen maar bestaan zolang het 'slechte' ook bestaat. Het een kan niet zonder de ander.

Over het vertalen

De Tao Te Ching is vaak vertaald. Helaas is het zo dat de meeste vertalingen imperfect zijn of zelfs fouten bevatten. Bijvoorbeeld, het Chinees voor 'alles' of 'ontelbare dingen' word vaak vertaald als 'tienduizend dingen'. Nog erger, sommige vertalers hebben hun eigen ideeën en concepten toegevoegd aan hun werk. De lijst van daders kent ook academische werken, geschreven door mensen met interessante titels. Dit komt vooral omdat het zo moeilijk is om het oude Chinees te begrijpen, hetgeen heel anders is dan het moderne Chinees, wat tot gevolg heeft dat zelfs de Chinezen zelf sommige passages niet begrijpen. Dit is een enorm goede kans om de dingen recht te zetten.

Ironisch genoeg is de beste vertaling die Derek Lin tot zo ver heeft gevonden een cartoony uitgave van de klassieker - een boek dat sommige zouden verwerpen omdat het te kinderachtig zou zijn. Niets is minder waar. 'The Tao Speaks' door Tsai Chih Chung, vertaald door Brian Bruya, bevat enkele zeer accurate interpretaties van de Tao Te Ching die laten zien dat de auteur de ware intentie van Laozi goed heeft begrepen. Dit boek en het boek van Jerry Dalton, 'Backward Down The Path', is wat we in de klas gebruiken als tekstboeken.

Is Taoïsme een Religie?

Taoïsme kent zeker een religieus aspect. Het is echter zo dat we op deze website vooral concentreren op het filosofisch aspect, hetgeen verenigbaar is met andere religies. Veel Christenen, om maar een voorbeeld te noemen, verkennen het Taoïsme op een vrije manier en voegen alles wat ze nuttig achten toe aan hun eigen geloof. Het idee hierachter is het verkennen en leren van de correcte manier, of de betere manier, om ons leven in te richten en te leren over de principes die ons dagelijks leven beheersen.